Tam, gdzie nie mieli wstępu żołnierze – cerkiew katedralna św. Gorazda
Cień swastyki
Gorazdovo náměstí 14, 779 00 Olomouc, kraj ołomuniecki
http://www.pravoslavnaolomouc.cz
Cerkiew św. Gorazda to nie tylko malowniczy przykład prawosławnej architektury sakralnej, ale także świadek bezprawia, którego dopuszczały się na wierzących dwudziestowieczne reżimy totalitarne.
Opis historyczny
Budowę ukończono w 1939 roku według projektu Vsevoloda Kolomackiego, pochodzącego z Kijowa wszechstronnego budowniczego prawosławnych świątyń, który wraz z wieloma innymi współwyznawcami uciekł przed bolszewikami do przedwojennej Czechosłowacji.
Kamień węgielny poświęcił w 1937 roku biskup Gorazd (pierwotnie Matěj Pavlík), którego życie było ściśle związane z Ołomuńcem. Tutaj ukończył katolicki wydział teologiczny, z jego inicjatywy powstała też świątynia poświęcona jego imiennikowi – św. Gorazdowi, wielkomorawskiemu następcy św. Metodego. Podczas okupacji hitlerowskiej biskup Gorazd pomagał ukrywać zamachowców winnych śmierci Reinharda Heydricha, za co stracono go w 1942 roku. Świeżo poświęconą świątynię zamieniono w magazyn. Mimo niechęci miejscowych władz komunistycznych biskup Gorazd został ogłoszony świętym w odnowionej ołomunieckiej cerkwi w roku 1987.
Przepiękne prawosławne cerkiewki autorstwa tego samego architekta znajdziemy na całej Hanej: w Chudobínie, Střemeníčku, Řimicach, Čelechovicach czy Kroměřížu.
Honza
W latach 1968-1991 w Ołomuńcu miała siedzibę jedna z największych załóg Armii Czerwonej w Czechosłowacji. Liczbę żołnierzy szacuje się na 30 000. Po drodze z cerkwi katedralnej do klasztoru Hradisko warto zwrócić uwagę na osiedle Černá cesta. Było ono częścią zamkniętego obszaru wojskowego, w którym poza blokami zamieszkiwanymi przez rodziny żołnierzy znajdowała się też szkoła, szpital, sklep samoobsługowy („uniwermag“) i dom kultury. Właśnie przed byłym radzieckim domem kultury na brzegu rzeki Moravy do dziś znajduje się ogromny pomnik gołębicy z tekstem o braterstwie pomiędzy Czechosłowacją a ZSRR.
Radzieccy żołnierze mieli prawosławną cerkiew w zasięgu wzroku i codziennie pełnili rozkazy pod jej złotymi kopułami, lecz żaden z nich nie miał wstępu do środka świątyni. Tak właśnie wyglądało codzienne życie w komunistycznej Czechosłowacji.
Współczesność
Cerkiew św. Gorazda to częsty przystanek dla rowerzystów i turystów zmierzających z centrum wzdłuż rzeki Moravy do klasztoru Hradisko lub w kierunku na Černovír czy Litovelské Pomoraví. W sezonie turystycznym jest ona codziennie otwarta dla zwiedzających.
49.597697 17.268686
Gryf poleca
Jsem toulavý Gryf, napůl polský orel, napůl český lev. Jsem toulavý Gryf, napůl polský orel, napůl český lev. Jsem toulavý Gryf, napůl polský orel, napůl český lev. Jsem toulavý Gryf, napůl polský orel, napůl český lev. Jsem toulavý Gryf, napůl polský orel, napůl český lev. Jsem toulavý Gryf, napůl polský orel, napůl český lev.
